Phóng điện cục bộ là hiện tượng xảy ra bên trong lớp cách điện của các thiết bị cao áp như máy biến áp, cáp ngầm, máy cắt hay thiết bị GIS. Ban đầu, hiện tượng này không gây sự cố ngay lập tức nên rất khó phát hiện bằng quan sát thông thường. Tuy thời gian đầu không lộ rõ, các xung phóng điện liên tục sẽ làm suy giảm chất lượng cách điện theo năm tháng, khiến thiết bị xuống cấp nhanh và có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời.

Chính vì vậy, việc giám sát và phát hiện sớm phóng điện cục bộ đã trở thành một trong những giải pháp quan trọng trong công tác quản lý tài sản của ngành điện. Thông qua việc theo dõi tình trạng cách điện của thiết bị, đơn vị vận hành có thể chủ động lập kế hoạch kiểm tra, sửa chữa trước khi xảy ra hư hỏng, góp phần giảm thời gian cắt điện, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện và tối ưu chi phí bảo trì.

Để phục vụ công tác này, Tổ Thí nghiệm điện thuộc Đội Sửa chữa, thí nghiệm điện 4 hiện đang ứng dụng thiết bị PD-TP500A trong quá trình kiểm tra tại hiện trường. Đây là thiết bị chuyên dụng có khả năng phát hiện và phân tích hiện tượng phóng điện cục bộ trên nhiều loại thiết bị điện cao áp. Với hệ thống cảm biến đa dạng, PD-TP500A có thể kiểm tra hiệu quả từ máy biến áp, cáp ngầm cho đến tủ trung thế và thiết bị GIS. Thiết bị còn được tích hợp khả năng lọc nhiễu, phân tích tín hiệu và hiển thị kết quả trực quan, giúp kỹ sư nhanh chóng xác định chính xác vị trí cũng như mức độ bất thường của thiết bị.

Trong quá trình kiểm tra thực tế tại các trạm biến áp, kỹ sư của Tổ Thí nghiệm điện sẽ lắp đặt các đầu dò chuyên dụng lên thiết bị cần kiểm tra, thu thập tín hiệu và phân tích ngay tại hiện trường. Dữ liệu đo được sau đó được lưu trữ hệ thống, phục vụ theo dõi diễn biến của thiết bị theo thời gian và làm cơ sở xây dựng phương án xử lý phù hợp.

Việc ứng dụng các thiết bị chẩn đoán hiện đại như PD-TP500A không chỉ nâng cao chất lượng công tác thí nghiệm, kiểm tra mà còn góp phần chuyển đổi phương thức quản lý từ “sửa chữa khi xảy ra hư hỏng” sang “bảo trì theo tình trạng thiết bị”. Đây cũng là xu hướng tất yếu trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý vận hành lưới truyền tải điện.

Trong thời gian tới, cùng với việc nâng cao trình độ chuyên môn và ứng dụng các công nghệ chẩn đoán tiên tiến, Đội Sửa chữa, thí nghiệm điện 4 sẽ tiếp tục phát huy vai trò là lực lượng kỹ thuật nòng cốt. Đơn vị quyết tâm góp phần bảo đảm hệ thống truyền tải điện vận hành an toàn, ổn định và tin cậy, đáp ứng yêu cầu phát triển của Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) và Công ty Truyền tải điện 4 (PTC4).

Ngọc Minh - Ngọc Châu